Cơ chế thần kinh điều khiển quá trình tiêu hóa thức ăn

0

Dây thần kinh X phân nhánh vào đám rối thần kinh ruột (đám rối Meissner). Từ đây có các sợi đi đến các tuyên dạ dày; cũng có các sợi đi đến các tế bào biếu mô biến đổi của niêm mạc vùng hang bài tiết gastrin (tế bào G). Khi bị kích thích, các tận cùng hậu hạch của dây X bài tiết ra acetylcholin.

Acetylchonin gắn với reptor ở các tế bào của tuyến dạ dày làm các tuyến tăng bài tiết dịch vị, cả thể tích lẵn hàm lượng HC1 và Pepsinogen, đồng thời các tế bào G cũng tăng bài tiết gastrin. Ngoài ra, hệ thần kinh ruột cũng có vai trò trong điều hòa bài tiết dịch vị thông qua các phản xạ tại chẫ. Các phẳn xạ tại cho diễn ra như sau: kích thích từ niêm mạc dạ dày theo cho hoạt động của các men tiêu hoá của dạ dày (pH vào khoảng 3).

Cơ chế thần kinh điều khiển quá trình tiêu hóa thức ăn

Hai cơ chế thần kinh và hoóc mon không hoạt động riêng rẽ mà bổ sung cho nhau, điểu hoá lẫn nhau để kích thích bài tiết dịch vị.Để thuận tiện, người ta chia quá trinh điểu hoà bài tiết dịch vị thành ba giai đoạn:

Giai đoạn đầu: (cơ chế thần kinh) diễn ra trước khi thức ăn vào dạ dày (khi ta nhìn, ngửi, nếm hoặc mới chỉ nghĩ đến thức ăn) hoặc trong khi đang ăn. càng ngon miệng thi cường độ bài tiết dịch vị càng manh. Sự bài tiết dịch vị ở giai đoạn này theo cơ chế phản xạ không điều kiện và phản xạ có điểu kiện, cả hai đều có đường truyền ra là dây X.

Trạng thái tâm lý ảnh hưởng đến sự bài tiết dịch vị

Trạng thái tâm lý ảnh hưởng đến sự bài tiết dịch vị

Các trạng thái tâm lý cũng ảnh hưởng rõ rệt đến bài tíết dịch vị như giận dữ, hằn học cũng làm tăng tiết dịch vị và làm giảm cả sự co bóp của dạ dày. Lượng dịch vị bài tiết của giai đoạn này chiếm 1/5 lượng dịch vị bừa ăn.

Giai đoạn dạ dày (cơ chế thắn kinh và hoóc mon): khi thức ăn vào dạ dày có kích thích sự bài tiết liên tục gastrin, đổng thời kích thích các phản xạ thần kinh ruột tại chỗ và phản xạ dây X. cả hai cơ chế này phối hợp với nhau làm cho dịch vị được bài tiết liên tục trong suốt thời gian thức ăn được lưu giữ trong dạ dày. Lượng dịch vị bài tiết của giai đoạn này chiếm 2/3 lượng dịch vị một bữa ăn.

– Giai đoạn ruột (cơ chế thần kinh và hoóc mon): thức ăn vào ruột non làm căng tá tràng, đồng thời các sản phẩm tiêu hoá protecose, pepton) và HCl của vị trap sẽ kích thích niêm mạc tá tràng bài tiết một lượng nhỏ gastrin. Gastrin này sẽ theo máu đến kích thích các tuyến dạ dày vùng thân và vùng đáy bài tiết dịch vị nhưng sổ lượng ít.

Tuy nhiên cũng có một số yếu tố của ruột ức chế bài tiết dịch vị và tuỳ theo điểu kiện, chúng có thể mạnh hơn các yếu tố kích thích. Ví dụ khi vị trap được tống quá nhiều vào ruột non thì sự căng của ruột non cùng với sự có mặt của HC1, proteose, pepton,..v.v. sẽ khởi động phản xạ ruột – dạ dày ức chế bài tiết dịch vị. Đồng thời kích thích niêm mạc tá trâng và hồng tràng bài tiết hoóc môn chlecystokinin, sertin, G.I.P. Các hoóc môn này cũng ức chế bài tiết dịch vị.

Tác dụng của sự ức chế này là còn có thêm những tuyến tá tràng hình ống nang cuộn lại gọi là tuyến Brunner. Niêm mạc ruột non cổ nhiều nép gấp hình van. Bản thân niêm mạc được bao phủ bằng những nhung mao là một chỗ lồi lên hình ngón tay, dài khoảng 0,5 – mmm, được bao phủ bởi một lớp tế bào biểu mô hình cột.

Điều hòa bài tiết dịch vị trong dạ dày

Điều hòa bài tiết dịch vị trong dạ dày

Trong nhung mao có một mạng lưới mao mạch và mạch bạch huyết. Bờ tự do của các tế bào biểu mô của nhung mao lại chia thành những vi nhung mao làm tăng diện tích hấp thu của ruột non vào khoảng lại chia thành những vi nhung mao làm tăng diện tích hấp thu của ruột non vào khoảng 250 đến 300 m2.

Mặt ngoài màng tế bào biểu mô chứa nhiều men tiêu hóa như disaccarỉdase, peptidase và các men phân hủy axit nucỉeic. Các tế bào ruột sẽ bị rơi vào lòng ruột và nhanh chóng được thay thé. Tốc độ luân chuyển của té bào ruột là 1- ngày. Sự “bài tiết” protein do té bào rơi vào lòng ruột khá lớn, vào khoảng 30 g/ ngày.

Xem thêm: Lá khôi tía điều trị bệnh đau dạ dày hữu hiệu

Bạn sẽ nhanh chóng quên đi cảm giác khó chịu của căn bệnh ” DẠ DÀY ” ngay từ hôm nay.

Hotline 24/24: 097.476.0110  để được giải đáp thắc mắc.

Hoặc để lại SĐT tại đây, chúng tôi sẽ gọi lại cho bạn NGAY!

Share.

Leave A Reply